Tybet położony jest dość wysoko nad poziomem morza, otoczony przez wspaniałe góry Himalaje. Tradycja tego miejsca związana jest przede wszystkim z wielowiekowymi praktykami buddyzmu i medytacji, co sprawia, że cechy narodu tybetańskiego są bardzo specyficzne, charakteryzują się oni przede wszystkim nastawieniem pokojowym i pragnieniem posiadania wolności. Od lat 50., Tybet znajduje się pod chińską jurysdykcją, a przywódca państwa, Dalajlama, został zmuszony do prowadzenia rządu na emigracji. Obecnie stosunki obu stron nie są zbyt przyjazne, ze względu na ostrą politykę zawłaszczania nie tylko ziemi, ale także życia Tybetańczyków przez chińską władzę. Dlatego często dochodzi do pokojowych demonstracji, które są krwawo tłumione przez chińskich przedstawicieli prawa. Na porządku dziennym są także bezpodstawne aresztowania i torturowanie więźniów. Warto o tym pamiętać.

Debata młodych Tybetańczyków stanowi niezwykle ważne wydarzenie. Pokazuje nam, że młode pokolenie jest bardzo mocno zaangażowane w sprawy swojego państwa i popiera demokrację. Celem debaty jest także poruszenie innych ludzi do działania i wzięcia udziału w głosowaniu. Przy okazji ostatnich wyborów, swój głos oddało zaledwie ok. 30% uprawnionych do głosowania. Debata młodych ma zatem na celu zmobilizowanie Tybetańczyków do większej aktywności podczas wyborów. Jest to ważny wkład w rozwój demokracji na tych terenach. Miejmy nadzieję, że Tybetańczykom uda się zmobilizować. Jest to niezwykle ważny moment, by pokazać, iż mimo ucisku ze strony Chin, Tybet stale się rozwija i demokratyzuje.

Tybetańczycy wielkim kultem otaczają przede wszystkim ziemię, na której zamieszkują. Ich życie podporządkowane jest rytmowi przyrody i chociaż ciężko pracują, to jednak oprócz pory wysiłku fizycznego, następuje także czas świąt i zabawy. Niezwykle ważna jest także religia, a mianowicie buddyzm. Tradycje Tybetańczyków sięgają bardzo dawnych czasów. Niestety obecnie ta kultura jest nieustannie niszczona przez chińskie władze. Rząd okupując tereny Tybetu, stara się narzucić swoją ideologię i zniszczyć tradycje Tybetańczyków. Niestety świat nie reaguje na liczne akty terroru i represja, jakie nieustannie dotykają rdzennych mieszkańców tych ziem.

Proboszcz z podpoznańskich Gułtowych – przez wiernych nazywany księdzem Edą – rozpoczął bojkot 8 sierpnia. Dokładnie o godz. 14, kiedy rozpoczynała się ceremonia otwarcia igrzysk.

- Skoro do nieszczęścia doszło, nie możemy poprzestać na aktach solidarności z Tybetem. Tybet staje się wierzchołkiem problemu: znowu ludzkość przypomniała sobie o innych, którzy są w opłakanym stanie, którym odebrano ludzką godność. Jeśli już jest, jak jest, to musimy się starać to wykorzystać – mówił nam ks. Jaworski jeszcze przed rozpoczęciem bojkotu olimpiady.

Już w marcu ks. Jaworski odprawił w Gułtowych mszę świętą w intencji łączności z wolnym Tybetem. Apelował do wiernych, aby nie kupowali książeczek pierwszokomunijnych drukowanych w Chinach i żeby nie kupowali produkowanych w państwie środka dewocjonaliów.

- Dla mnie igrzyska w Chinach w cieniu eksterminacji Tybetu to profanacja idei olimpijskiej. Ta profanacja nastąpiła w pełni świadomie. Działacze olimpijscy są winni, ponieważ mając głosy w komitecie olimpijskim i mając raporty o łamaniu praw człowieka w Chinach, podjęli decyzję o olimpiadzie w stolicy tego kraju – tłumaczył nam niedawno proboszcz z Gułtowych.

Do końca igrzysk ks. Eda będzie modlił się w intencji wolnego Tybetu i osób prześladowanych w Chinach. Będzie czytał teksty św. Pawła i medytował. – To będzie taka „okupacja” Kościoła. Gdzie będę spał? Tam, gdzie sobie głowę skłonię, tam się zdrzemnę.

Kościół w Gułtowych jest otwarty przez całą dobę. Proboszcz codziennie odprawia mszę. Tylko na uroczystości odpustowe, które przypadają w piątek, poprosił o zastępstwo. – Ofiaruję post i modlitwę za prześladowanych, ale także za prześladowców, bo oni też potrzebują modlitewnego wsparcia. Także za działaczy, sportowców. Choć nie jestem mnichem, mam prawo wykorzystać swój urlop na modlitwę i medytację.

Od początku bojkotu ks. Jaworski nie kontaktuje się z mediami, bo – jak zapowiadał – nie chce, żeby zamienił się on w happening.

Źródło: Gazeta Wyborcza

- Zapraszamy bębniarzy do bębnienia, a wszystkich zainteresowanych do malowania – zachęca Magdalena Kawa ze Stowarzyszenia Homo Faber. W dzień otwarcia igrzysk olimpijskich w Pekinie chce ono na placu Litewskim narysować flagę Tybetu.

Kawa ma nadzieję, że do akcji przyłączą się też inni. – Chcemy w ten sposób zmobilizować lublinian do wyrażenia swego otwartego poparcia dla Tybetu, gdzie łamane są prawa człowieka. Naszym zamiarem nie jest jednak bojkot igrzysk – tłumaczy.

Flaga na placu Litewskim ma mieć około 200 mkw., zostanie narysowana kredą, którą przygotowali organizatorzy. Będzie można też obejrzeć filmy i zdjęcia dokumentujące sytuację polityczną w Tybecie oraz przemoc stosowaną przez władze chińskie.

- Zachęcamy do przyjścia w pomarańczowych koszulkach, chustkach czy czapkach – dodaje Kawa i wyjaśnia, że to kolor symbolizujący międzynarodową solidarność. Poza tym szaty tej barwy noszą także tybetańscy mnisi.

Podobne akcje będą miały też miejsce w innych miastach. W piątek pod ambasadą chińską w Warszawie planowana jest demonstracja. Z kolei w całym województwie małopolskim flagi Tybetu wywieszone zostaną na budynkach administracji, na muzeach, szpitalach czy teatrach.

Malowanie flagi na placu Litewskim rozpocznie się o godz. 14.08, w czasie telewizyjnej transmisji z otwarcia igrzysk.

Okupacja Tybetu

W 1951 r. komunistyczne Chiny napadły na niepodległy Tybet. Okupacja tego kraju trwa do tej pory, przynosząc milionowe ofiary wśród lokalnej ludności. Przywódca Tybetańczyków Dalajlama jest na uchodźstwie w Indiach. Świat na nowo zainteresował się położeniem jego ojczyzny w marcu tego roku. Wtedy chińskie władze brutalnie stłumiły pokojową demonstrację w stolicy Tybetu Lahsie zorganizowaną w rocznicę inwazji.

Źródło: Gazeta Wyborcza Lublin

Tomasz Lis na żywo – wywiad z Dalajlamą Tenzinem Giatso.

Na iTVP można obejrzeć wywiad Tomasza Lisa z Dalajlamą na temat sytuacji w Tybecie. Wywiad odbył się w Dharamsali (Indie) – siedzibie Dalajlamy.

Dalajlama Narodziny Boga

Dokument o tybetańskim buddyzmie i instytucji dalajlamy. Film pokazuje sylwetki niektórych Dalajlamów m inn. I – mnicha z plemienia koczowników, III – namaszczonego na dalajlamę przez Mongołów, V – zwanego Wielkim, VI – poety i obecnie żyjącego – XIV Dalajlamę, który przebywa na wygnaniu w Indiach. Poznacie również zarys dziejów Tybetu, od podbojów dokonywanych przez ten kraj 1300 lat temu – po współczesność naznaczoną chińską okupacją.

• Dalajlama Narodziny Boga – cz. 1
• Dalajlama Narodziny Boga – cz. 2
• Dalajlama Narodziny Boga – cz. 3
• Dalajlama Narodziny Boga – cz. 4
• Dalajlama Narodziny Boga – cz. 5

Wygnane z Tybetu

Historia kobiet, dla których wolność jest podstawową wartością, niezbędną do godnego życia. Ich dzisiejsza rzeczywistość w Nepalu, Indiach czy Ameryce jest zupełnie różna, od tej tybetańskiej sprzed lat. Kobiety już nie zajmują się wyłącznie sprawowaniem pieczy nad domowym ogniskiem, lecz widzą konieczność w pomaganiu mężom w utrzymaniu rodziny.

• Wygnane z Tybetu – cz.1
• Wygnane z Tybetu – cz.2
• Wygnane z Tybetu – cz.3
• Wygnane z Tybetu – cz.4
• Wygnane z Tybetu – cz.5
• Wygnane z Tybetu – cz. 6

Buddyzm na zachodzie

Film Johna Halperna pokazuje zachodnie wydanie buddyzmu z kilku stron. Omawia przyczyny jego atrakcyjności i sposób w jaki człowiek Zachodu adaptuje buddyzm do swoich potrzeb. Nie zapomina też o krytycznym spojrzeniu na, często powierzchowną, duchową przemianę nowych wyznawców Buddy i specyficzny stosunek Tybetańczyków do ich nowego otoczenia.

W trakcie rozmów z Dalai Lamą, Olivierem Stone, Martinem Scorseese, Bernardo Bertoluccim i Philipem Glassem poznajemy dobre i złe strony popularności Buddyzmu na Zachodzie.

• Buddyzm na zachodzie – cz.1
• Buddyzm na zachodzie – cz.2
• Buddyzm na zachodzie – cz.3
• Buddyzm na zachodzie – cz.4
• Buddyzm na zachodzie – cz.5
• Buddyzm na zachodzie – cz.6 – ostatnia

Stolicą Tybetu jest Lhasa. Przywódcą politycznym jest Dalajlama (obecnie na emigracji). Tybetańczycy posługują się językiem tybetańskim, w większości są buddystami, mają wielowiekową kulturę i tradycję.

Miejscowa ludność wywodzi się od wędrownych plemion, które wyemigrowały na wschód z obszarów Azji Środkowej i osiedliły się na Wyżynie Tybetańskiej około V wieku n.e. Tybetańczycy są spokrewnieni z mieszkańcami współczesnej Birmy.

Pierwszy znany z imienia król Tybetu, Natri Cempo, usankcjonował pierwotną, szamanistyczną religię bön. Niektóre obrzędy, właściwe dla tego wyznania przetrwały do dziś w tybetańskiej obyczajowości – ciekawym przykładem jest chociażby tzw. Niebiański Pogrzeb. Dokonuje się go wyłącznie na mnichach, a polega on na pozostawieniu zwłok zmarłego sępom; kości i inne nietknięte części ciała spala się.

W VII wieku Srong-Bcan-Sgam stworzył silne państwo ze stolicą w Lhasie i podbił ogromne obszary, zagrażając stolicy Chin, Indiom Mauriów i Nepalowi. Jego żony, chińska księżniczka Wen Cheng i nepalska K’ri-bcun wprowadziły do Tybetu buddyzm, który kwitł do IX wieku, kiedy do władzy doszedł zwolennik bön, Langdarma. Nastąpił wówczas podział Tybetu na szereg niezależnych księstw feudalnych.

Pod wpływem hinduskiego mędrca Atiśy (przybył w 1042 r. do Gu-ge na zaproszenie króla Je-Szes-’Oda) buddyzm stopniowo zyskiwał na popularności – w XII wieku przełożeni klasztorów mieli na tyle silne poparcie wśród ludności, że mogli się sprzeciwić woli króla i ingerować w jego politykę. W 1207 roku Tybet najechały pierwsze wojska Mongołów. Niedługo potem chan Kubilaj, założyciel dynastii Yuan w Chinach, nadał władzę świecką przełożonym najpotężniejszego klasztoru Sakya. W XIII wieku Tybet został ponownie zjednoczony pod berłem Yuan i według chińskich historyków po raz pierwszy stał się chińskim lennem.

W XIV i XV wieku nastąpił dalszy rozwój Buddyzmu pod wpływem energicznego reformatora Cong-k’a-Py (1357-1416), założyciela regularnej sieci klasztorów (Gomp), które stały się ośrodkami władzy nie tylko religijnej i świeckiej – zaczęły także funkcjonować jako centra kulturalne; miejsca, w których kształtowała się tożsamość Tybetańczyków. Cong-k’a-Py zasłynął także jako twórca sekty Gelugpa (tyb. Cnota), znanej również jako sekta Żółtych Czapek, od barwy nakryć głów mnichów. Jej najwyższymi zwierzchnikami byli Dalajlama i Panczenlama (wcielenie Buddy Amitabhy). V Dalajlama, zwany wielkim, mając poparcie chana mongolskiego Gusri, wprowadził w Tybecie teokratyczny system rządów Gelugpy, choć przy zachowaniu pierwotnych wpływów Bon. Za jego panowania nastąpił zanik znaczenia konkurencyjnej instytucji króla – Dalajlama stał się faktycznym władcą Tybetu.

Ludność chińska (Hanowie) zaczęła przenikać do Tybetu po 1720 roku, kiedy cesarz Kangxi z dynastii Qing pokonał znajdujące się od dłuższego czasu w stagnacji państwo mongolskie, a na dwór Dalajlamy wysłano pierwszą grupę chińskich urzędników (ambane). Chińscy historycy przedstawiają ich jako gubernatorów, zaś tybetańscy – jako ambasadorów. W XVIII wieku na krótko pojawili się w Tybecie zachodni misjonarze – kapucyni i jezuici. W swoich relacjach osądzili Tybet, jako kraj zacofany (m.in. brak pojazdów kołowych), izolujący się od świata. Opisali również surowy wobec niższych warstw system feudalny, m.in. kary publicznej chłosty na ulicach Lhasy.

W XIX wieku cudzoziemcy z Zachodu próbowali przenikać do Tybetu, ale kraj ten izolował się na przybyszów. Kilku podróżnikom udało się do niego wkroczyć w przebraniu indyjskiego kulisa. Pod koniec stulecia Brytyjczycy przestraszyli się, że Tybet może znaleźć się w rosyjskiej strefie wpływów, bo próbę przeniknięcia do tego kraju czynili również Rosjanie, m.in. Nikołaj Przewalski. Początkowo, w drugiej połowie XIX wieku, próbowali spenetrować teren Tybetu przy pomocy szpiegów (największy sukces odniósł Nain Singh, na podstawie informacji zebranych przez niego została stworzona pierwsza mapa Tybetu przez Indyjski Instytut Kartografii). W 1901 r. zaowocowało to kilkutysięczną wyprawą, którą dowodził Francis Younghusband. W kilku bitwach Brytyjczycy dokonali rzezi Tybetańczyków przy pomocy broni maszynowej. W Lhasie Younghusband podpisał umowę o otwarciu Tybetu na brytyjski handel.

Chiny nie rezygnowały – w latach 1906-1909 zajęły Tybet Wschodni, a rok później Lhasę. XIII Dalajlama schronił się w Indiach. W 1911 upadło Cesarstwo Chińskie i Dalajlama powrócił w 1912 roku po zwycięstwie antychińskiego powstania i proklamowaniu republiki. Tybet stał się wówczas samorządnym państwem i pozostał nim aż do chińskiej agresji w 1950 roku.

Nowo powstałe państwo nie posiadało ponadto żadnej realnej siły gospodarczej i szybko uległo konserwatywnej myśli skupionej wokół środowiska klasztornego. Wkrótce po I wojnie światowej przywrócono teokrację, zamknięto granice i wprowadzono radykalną politykę izolacjonizmu. W okresie międzywojennym na świecie wzrosło zainteresowanie kulturą Tybetu – podejmowano liczne próby przedostania się do kraju i poszerzenia wiedzy o jego mieszkańcach. Tylko jednej podróżniczce udało się jednak dotrzeć w tym czasie do Lhasy. Dokonała tego w ciągu roku, korzystając z przebrania i fałszywego nazwiska. Historia międzywojennego Tybetu aż do dzisiaj nie została jeszcze dokładnie zbadana.

W roku 1951 Chińska Armia Ludowo-Wyzwoleńcza zajęła Tybet (patrz: Działania zbrojne chińskiej Armii Ludowo-Wyzwoleńczej w Tybecie), który stał się częścią Chin, nadal oficjalnie (formalnie) zarządzaną przez Dalajlamę XIV i Panczenlamę. Centralna władza chińska miała w swojej gestii wojskowość, sprawy zagraniczne, finanse i edukację. W związku z narastającym coraz bardziej od 1958 r. uciskiem politycznym ze strony Chin oraz ruchami opozycjonistów skierowanymi przeciw władzy centralnej, nastąpiło usztywnienie polityki Chin wobec Tybetu. W roku 1959, po wybuchu Powstania Tybetańskiego, Dalajlama XIV był zmuszony udać się na emigrację do Indii wraz ze 100 000 zwolenników, którzy osiedli głównie w miejscowości Dharamsala (stan Himachal Pradesh). Założono tam Tybetański Rząd na Uchodźstwie, który do dziś nie może wraz z Dalajlamą powrócić do Tybetu. Mieszkańcy regionu Kham prowadzili z Chinami walkę partyzancką z gór w Nepalu, finansowanie w ramach zwalczania komunizmu zapewniały Indie i USA. Panczenlama pozostawał na stanowisku do roku 1965, w którym Chiny zakończyły okupację i włączyły Tybet w skład państwa jako Region Autonomiczny. Daty te nie oznaczają zasadniczej zmiany dla miejscowych, których liczba stale maleje w proporcji do napływowej ludności chińskiej. Liczba Tybetańczyków zmniejsza się także wskutek chińskiej polityki wynaradawiania i niszczenia narodu tybetańskiego.

Chińczycy rozpoczęli w 1961 roku akcję kolektywizacji gospodarki tybetańskiej. W 1966 r. wraz z rewolucją kulturalną wzrosły represje antybuddyjskie w Tybecie, a wiele miejsc kultu i zabytków zostało zniszczonych. Także, zniesiono tradycyjne formy pańszczyzny i zakazano małżeństw poligamicznych, jednak de facto poliandria w Tybecie w praktyce nadal stanowi podstawę życia wielu rodzin wiejskich, ze względów gospodarczych.

Chińska polityka wobec Tybetu uległa rozluźnieniu po śmierci Mao Zedonga w 1976 r. Na początku lat 80. Chińczycy po raz pierwszy w historii otworzyli Tybet dla cudzoziemców z Zachodu. Wylicza się bowiem, że przed 1979 r. odwiedziło go zaledwie ok. 1250 europejskich i amerykańskich podróżników.

źródło wikipedia