„Wieczorem 18 października w Lhasie zaroiło się od żołnierzy – powiedział mieszkaniec miasta chcący zachować anonimowość. – Następnego dnia widziało się ich na każdym kroku”. „Słyszałem, że ma to potrwać kilka dni. Jedni uważają, że przyczyną są samospalenia w Ngabie, inni sądzą, że ogłoszony w związku nimi ruch solidarności diaspory”.

- Zebraliśmy się, żeby uczcić pamięć siedmiu mnichów, którzy podpalili się w Tybecie przez ostatnie pół roku, pięciu z nich w ciągu ostatnich dwóch tygodni – powiedział Yeshe Losar.

- Zrobili to mnisi, którzy ślubują, że nie targną się na swoje życie. To pokazuje, jaka jest sytuacja w Tybecie. Jesteśmy tu, by przypomnieć światu, co chińska władza, szczególnie wojsko, robi z Tybetańczykami. Nie mamy swobody wypowiedzi, każda próba upomnienia się o nasze prawa kończy się torturami, jeśli nie egzekucjami – dodał.

- Apelujemy do polityków wolnego świata o potępianie działań chińskich władz, o działania na rzecz zakończenia okupacji klasztoru Kirti i miasta Ngaba we wschodnim Tybecie. Prosimy też o pomoc w stworzeniu warunków do dialogu między chińskim rządem i przedstawicielami tybetańskiego rządu emigracyjnego – powiedział Yeshe.

Źródło: PAP

O zatrzymaniu mnichów z klasztoru Aba Kirti w południowo-zachodnich Chinach, gdzie przebywa około 2500 mnichów, poinformowała w poniedziałek agencja Reutera, powołując się na dwóch Tybetańczyków na uchodźstwie i znanego pisarza. Mnisi zostali zatrzymani 21 kwietnia i zabrani na wojskowe ciężarówki.

Poniżej treść orędzia w tłumaczeniu Helsińskiej Fundacji Praw Człowieka:

Dziś przypada pięćdziesiąta druga rocznica pokojowego powstania narodu tybetańskiego przeciwko represjom komunistycznych Chin oraz trzecia rocznica protestów, które objęły cały Tybet w 2008 roku. Z tej okazji pragnę złożyć hołd wszystkim dzielnym mężczyznom i kobietom, którzy oddali życie za słuszną sprawę Tybetu. Wyrażam solidarność z cierpiącymi na skutek prześladowań i modlę się o dobro wszystkich istot.

Choć pozbawieni wolności i poczucia bezpieczeństwa, żyjący w strachu od ponad sześćdziesięciu lat Tybetańczycy zdołali zachować swą tożsamość oraz wartości rodzimej kultury. Co więcej, kolejne pokolenia nieznające wolnego Tybetu bez wahania biorą na siebie brzemię odpowiedzialności za walkę o naszą sprawę. To uosobienie narodowego ducha budzi mój podziw.

Ta Ziemia należy do ludzi, a Chińska Republika Ludowa do miliarda trzystu milionów obywateli, którzy mają prawo do prawdy o sytuacji w kraju i na świecie. Jeżeli zapewni się im dostęp do informacji, będą mogli odróżniać dobro od zła. Cenzura i ograniczanie dostępu do wiedzy urągają elementarnej przyzwoitości. Chińscy przywódcy uważają ideologię komunistyczną i uprawianą przez siebie politykę za słuszne. Skoro tak, należy podać je do wiadomości publicznej i nie bać się ludzkiej dociekliwości.

Chiny, państwo o największej populacji, wyrastają na światowe mocarstwo i podziwiam ich rozkwit gospodarczy. Mogą wiele wnieść w rozwój ludzkości i przyczynić na świecie pokoju, muszą jednak zyskać najpierw szacunek i zaufanie społeczności międzynarodowej, co wymaga od przywódców większej przejrzystości działań oraz postępowania zgodnie z wypowiadanymi słowami. Kluczem do tego są wolność wyrazu i niezależne media. Jawność jest także lekiem na korupcję. W ostatnich latach coraz więcej chińskich intelektualistów woła o reformy polityczne i większą otwartość. W podobnym duchu wypowiadał się również premier Wen Jiabao. To ważne i budzące moją radość symptomy.

ChRL to kraj wielu nacji, bogaty mnogością języków i kultur. Ich ochrona jest celem państwa, o czym jasno mówi konstytucja. W języku tybetańskim jako jedynym zachowano całe dziedzictwo nauk Buddy, w tym logiki oraz teorii poznania, epistemologii, z indyjskiego uniwersytetu Nalanda. Ten system rządzonej rozumem wiedzy ma potencjał służenia pokojowi i szczęściu wszystkich istot. Polityka, która kulturę taką podkopuje, zamiast chronić ją i rozwijać, na dłuższą metę sprowadza się do niszczenia wspólnego dziedzictwa ludzkości.

Rząd Chin powtarza często, że stabilizacja i rozwój są fundamentami dobrej przyszłości Tybetu, niemniej wciąż utrzymuje tam liczne oddziały wojskowe i mnoży restrykcje. Tybetańczycy żyją w ciągłym strachu i niepokoju. W ostatnim czasie ukarano wielu intelektualistów, osób publicznych i ekologów, którzy wyrażali po prostu podstawowe aspiracje narodu tybetańskiego. Wtrącano ich do więzień za „działalność wywrotową”, podczas gdy oni mówili tylko o tożsamości narodowej i dziedzictwie własnej kultury. Takie represje nie służą jedności ani stabilizacji. W samych Chinach aresztowano też broniących praw obywateli adwokatów, niezależnych pisarzy, działaczy praw człowieka. Wzywam chińskich przywódców do zrewidowania tych decyzji i natychmiastowego zwolnienia więźniów sumienia.

Rząd Chin utrzymuje, że problem Tybetu sprowadza się do kwestii przywilejów i statusu Dalajlamy, prawda jest jednak taka, że ciągłe represje wywołały głęboką, powszechną niechęć wobec polityki władz. Niezadowolenie demonstrują przedstawiciele wszystkich środowisk. O istnieniu problemu najlepiej świadczy fakt, że chińska administracja nie potrafi zjednać sobie zaufania ani lojalności Tybetańczyków, którzy są traktowani z podejrzliwością i bezustannie inwigilowani. Ten smutny stan rzeczy zgodnie potwierdzają chińscy i zagraniczni turyści.

Pod koniec lat siedemdziesiątych i na początku osiemdziesiątych pozwolono nam na wysłanie do Tybetu misji społeczności emigracyjnej i proponujemy to również teraz. Chętnie widzielibyśmy także wizyty przedstawicieli niezależnych ciał międzynarodowych, w tym parlamentarzystów. Jeśli uznają oni, że Tybetańczycy są szczęśliwi, z radością przyjmiemy to do wiadomości.

Duch realizmu rządów Mao z początku lat pięćdziesiątych sprawił, że Chiny podpisały z Tybetem Siedemnastopunktową ugodę. Podobny duch towarzyszył epoce Hu Yaobanga u progu lat osiemdziesiątych. Powrót do owego realizmu mógłby z łatwością rozwiązać nie tylko problem Tybetu, lecz dziś dominują niestety poglądy zachowawcze, które po sześciu dekadach sytuację jedynie zaogniają.

Z Płaskowyżu Tybetańskiego tryskają główne rzeki Azji; z liczbą lodowców mniejszą jedynie od biegunów, jest on nazywany biegunem trzecim. Dewastacja środowiska naturalnego Tybetu będzie miała katastrofalne skutki dla wielu regionów, zwłaszcza Chin i subkontynentu indyjskiego. Rząd centralny, władze lokalne i całe społeczeństwo chińskie powinny uprzytomnić sobie powagę sytuacji i podjąć skuteczne kroki zaradcze. Apeluję do Pekinu o zainteresowanie przetrwaniem ludzi, których byt zależy od stanu środowiska naturalnego Tybetu.

Poszukując rozwiązania problemu, konsekwentnie szliśmy korzystną dla obu stron Drogą Środka, która zakłada prawdziwą autonomię narodu tybetańskiego w ChRL. Podczas rozmów z urzędnikami rządowego Departamentu Pracy Frontu Jedności szczegółowo omawialiśmy nadzieje i aspiracje Tybetańczyków. Brak jakiejkolwiek pozytywnej reakcji na nasze umiarkowane propozycje zmusza do zadania sobie pytania, czy wiernie przekazano je władzom wyższego szczebla.

Od najdawniejszych czasów Tybetańczycy i Chińczycy byli sobie sąsiadami. Nie wolno dopuścić, by nasze nierozwiązane spory położyły się cieniem na wiekowym braterstwie. Podejmujemy kroki w celu promowania dobrych stosunków między żyjącymi za granicą rodakami i cieszę się, że przyczynia się to do lepszego zrozumienia i przyjaźni. Tybetańczycy w ojczyźnie także powinni pielęgnować dobre relacje z chińskimi braćmi i siostrami.

W ostatnich tygodniach byliśmy świadkami niezwykłych pokojowych kampanii o wolność i demokrację w różnych regionach Afryki północnej i nie tylko. Niewzruszenie wierzę w niestosowanie przemocy i potęgę mas, a wydarzenia te są kolejnym dowodem, iż determinacja i pokojowe środki mogą prowadzić do zmian na lepsze. Wszyscy musimy mieć nadzieję, że te inspirujące wydarzenia zaowocują prawdziwą wolnością, szczęściem i pomyślnością mieszkańców owych państw.

Jednym z moich najwcześniejszych marzeń były reformy polityczne oraz społeczne, i w ciągu tych kilku lat, kiedy faktycznie sprawowałem władzę w Tybecie, udało mi się dokonać kilku fundamentalnych zmian. Choć w kraju było to później niemożliwe, nie ustawałem w tych wysiłkach na emigracji. Dziś, zgodnie z Kartą Tybetańczyków na wychodźstwie, ludzie wybierają bezpośrednio kalona tipę, przywódców politycznych i deputowanych. Na wygnaniu udało nam się stworzyć demokrację odpowiadającą normom społeczeństwa otwartego.

Już w latach sześćdziesiątych mówiłem, że Tybetańczycy potrzebują pochodzącego z wolnych wyborów przywódcy, któremu będę mógł przekazać władzę. Nie ulega wątpliwości, że nadszedł na to czas. Podczas zbliżającego się jedenastego posiedzenia czternastego parlamentu na wychodźstwie zaproponuję nowelizację Karty zgodną z moją decyzją przekazania formalnych prerogatyw wybieralnemu przywódcy.

Od kiedy ogłosiłem swoje zamiary, wielokrotnie kierowano do mnie żarliwe prośby – z Tybetu i diaspory – o dalsze sprawowanie politycznego przywództwa. Moje pragnienie przekazania władzy nie ma nic wspólnego z uchylaniem się od odpowiedzialności i w dłuższej perspektywie winno najlepiej służyć Tybetańczykom. Nie jestem zniechęcony. Rodacy pokładają we mnie taką ufność i wiarę, że jako jeden z nich czuję się zobowiązany do udziału w walce o słuszną sprawę Tybetu i jestem przekonany, że z czasem ludzie odczytają moje intencje, poprą tę decyzję i pozwolą się jej ziścić.

Korzystając z okazji, pragnę wspomnieć o dobroci przywódców wielu państw, którym droga jest sprawiedliwość, parlamentarzystów, intelektualistów i grup poparcia dla Tybetu, udzielających naszemu narodowi niezawodnego wsparcia. Nigdy nie zapomnimy zwłaszcza o pomocy ludu i rządu Indii oraz władz poszczególnych prowincji, szczodrze wspierających nasze wysiłki na rzecz zachowania religii i kultury oraz rozwój społeczności emigracyjnej. Wszystkim im z całego serca dziękuję.

Z modlitwami o pomyślność i szczęście wszystkich istot,

Dalajlama

Dharamsala, 10 marca 2011

Dorothy Berger była członkinią międzynarodowego Zarządu International Tibet Support Network znana była z wielkiego zaangażowania w walce o prawo wolności dla Tybetańczyków, o wolny Tybet walczyła blisko 20 lat, większość tego czasu jako Koordynatorka San Diego Friends of Tibet w Kalifornii.

Działalność Berger miło wspominają także dziennikarze, których zadaniem była korespondencja z komunistycznych Chin. Dorothy Berger była dla nich prawdziwą skarbnicą wiedzy, niejednokrotnie opinie o ważnych wydarzeniach dla Tybetu opierano właśnie na jej relacjach lub też wiedzy. Bohaterka była znana także z dużego zaangażowania w okresie Igrzysk Olimpijskich, kiedy to policja i wojsko chińskie krwawo tłumiło wszelkie formy tybetańskich protestów.

Dziś świat opłakuje Dorothy Berger.

Dziś chińskie władze ogłosiły, że celem nie jest niszczenie autonomii tybetańskiej, ale o walkę z separatystami, których na ziemiach Tybetu z roku na rok jest coraz więcej. Światowe organizacje humanitarne uważaj jednak, że to tylko pretekst. Prawdziwy cel takiej decyzji jest zupełnie inny. Chińskie władze mają wszak świadomość faktu, iż świat przestał być obojętny na krzywdę Tybetu. Sami mieszkańcy tej zniewolonej krainy także są coraz bardziej odważni i stawiają opór wobec nielogicznych decyzji ChRL.

Zamiast walki z separatystami władza wojskowa może spowodować nasilenie się protestów w Tybecie. Prawdopodobnie chodzi tutaj o bardziej nasiloną ekspansję i wzmożone wydobywanie surowców naturalnych, na co Tybetańczycy się nie zgadzają i protestują wobec kolejnych, powstających kopalni.

Głównodowodzącym został Jia Qinglin, członek Stałego Komitetu biura politycznego Komunistycznej Partii Chin i jednocześnie przewodniczący Ogólnochińskiej Ludowej Politycznej Konferencji Konsultatywnej.

Sami Tybetańczycy nie mają wątpliwości, według nich zaczyna się kolejny proces pacyfikacji miejscowej ludności. Obawiają się, że ekspansja na tybetańskie ziemie będzie jeszcze większa niż w ostatnich latach a jakiekolwiek próby protestów będą od razu tłamszone przez wojsko. Grozi to kolejnymi masakrami miejscowej ludności.

Trzy kopalnie, które są powodem manifestów mieszczą się w Tsongshen, Choeten i Deshoe w okręgu Markham. Tybetańczycy od dawna zapowiadali zdecydowane protesty, toteż Chiny wysłały w ten region liczne wojska i oddziały policji. Jak podaje Radio Wolna Azja:

- „Od 8 maja, Chiny nałożyły praktycznie blokadę na Tsongshen w Markham – informuje osoba, pragnąca zachować anonimowość. – Ekipy pracowników z Lhasy i urzędnicy z Chamdo i Markham przyjechali na miejsce, aby rozpocząć działania górnicze, władze przeszukiwały domy Tybetańczyków.”

Sekretarz Partii Komunistycznej, Zhang Qingli wydał oświadczenie, w którym mówi, że w przypadku przeszkód policja i wojsko upoważnione są do użycia siły. Już dziś w nocy doszło do pierwszych starć. 5 osób zostało ciężko rannych, wielu innych Tybetańczyków rozpędzono za pomocą gazu łzawiącego. Mieszańcy Markhamu zapowiadają, że będą walczyć o święta górę i nie pozwolą zniszczyć jej ducha. Może niebawem dojść do wielkiej tragedii, Chiny już niejednokrotnie pokazały, że nie cofają się przed użyciem broni palnej wobec protestujących.

Słowa głębokiego żalu wyraziły już głowy wielu państw. Nie ma tez wątpliwości, że ta tragedia zbliżyła nas z Rosją, bo przecież to na rosyjskiej ziemi doszło do katastrofy. Wciąż czekamy na słowa Dalajlamy, który nie tak dawno gościł w Warszawie i spotkał się między innymi z naszym prezydentem. Lech Kaczyński obiecywał wówczas wsparcie dla Tybetu.

Na pewno kondolencje złożone przez duchowego przywódce Tybetu byłyby sowami otuchy. Liczymy, że i Tybet połączy się z naszym bólem po stracie głowy Rzeczpospolitej Polskiej. Dziś my potrzebujemy wsparcia, dziś my potrzebujemy zrozumienia.

Młodzi Tybetańczycy uważają, że nie można cały czas być biernym w postawie wobec chińskich represji. Wielu z nich jest za radykalnymi rozwiązaniami, takimi jak w Palestynie – czyli opierającymi się na zamachach (nawet samobójczych).

To coraz częściej rodzi konflikty na linii Pekin – Lhasa. Pośrednie Sądy Ludowe wciąż często bezpodstawnie skazują młodych Tybetańczyków na wieloletnie kary więzienia, służby bezpieczeństwa aresztują wielu aktywistów i tych przebywających w areszcie poddają torturom. Zdaje się, że żadne powstanie nie ma racji bytu w Tybecie, bo chińska policja i wojsko jest zbyt silna dla nielicznej grupy separatystów. Jak twierdzą organizacje działające na rzecz pokoju, agresja ze strony Tybetu pogrąża ten kraj i sprawia, że Chiny nie myślą nawet o dyplomacji.